तू विरुध्द आपण:

तू विरुध्द आपण:
आपल्या मुलांकडून अनावधानाने काही चूक झाल्यास, आपण त्यांना ज्या पद्धतीने बोलतो व वागणूक देतो त्याचा त्यांच्या मनावर खोल परिणाम होतो. उदा. “तू दुध सांडलेस. तू बरणी फोडलीस. तू पायजामा फाडलास”.

हा “तू” शब्द आपल्या मुलांना आरोपी व अपराधी या भूमिकेत नेऊन ठेवतो आणि नंतर त्यांना बचावात्मक पद्धतीने वागण्यास भाग पाडतो. तू काय केले? हे बोलण्याऐवजी जेव्हा आपण घडलेल्या प्रसंगाचे वर्णन करतो आणि “तू”ऐवजी “आपण व आपल्याला” हे शब्द वापरतो तेव्हा तो प्रसंग पचवणे मुलांसाठी सुलभ असते. आपण काय प्रसंग पाहत आहोत? आपल्या डोळ्यांना काय परिस्थिती दिसत आहे? त्याचे वर्णन करणे. तसेच आपली नेमकी समस्या काय आहे? आणि त्या समस्येला आपण कशा पद्धतीने सामोरे जायचे आहे? याचे वर्णन करणे. अशा वर्णन करण्याच्या पद्धतीमुळे आपल्याला व आपल्या मुलांना त्या व तशाच प्रकारच्या इतर अनेक प्रसंगांना धीराने तोंड देणे सोपे जाते.

दोष देण्याची भाषा वापरण्यापेक्षा, वर्णनात्मक भाषा वापरण्याचा सर्वोत्तम फायदा म्हणजे आपण आपल्या मुलांकडे बोट दाखविणे आणि मुलांवर आरोप करणे सोडून देतो. त्या ठरावीक अडचणीत उपाययोजना म्हणून जे काही करणे आवश्यक आहे त्यावर लक्ष केंद्रित करतो. उदा. “दूध सांडले आहे, तर आपल्याला हे पुसून घ्यायला मॉप हवा आहे.”
“बरणी फुटली आहे. आपल्याला काचा गोळा करण्यासाठी झाडू व सुफली लागेल.”
“हा पायजामा फाटला आहे. ते शिवण्यासाठी आपल्याला सुई आणि धागा हवा आहे.”
प्रत्येक विधानात आपण “आपण आणि आपल्याला” हे शब्द आवर्जून वापरले आहेत. फरक लक्षात घ्या, या शब्दांचा वापर करून आपण मुलांना जबाबदारी घेण्याच्या भूमिकेत नेतो; आरोपी, अपराधी व बचावात्मक भूमिकेपासून दूर.