शितावरून भात:

शितावरून भात:
“शितावरून भाताची परीक्षा” ही म्हण मानवी आयुष्याला व मानवी स्वभावाला लागू होते काय?
तसे करणे म्हणजे माणूस, माणसाचा स्वभाव आणि त्याचे आयुष्य या क्लिष्ट व गुंतागुंतीच्या गोष्टींची तुलना भाताच्या शिताशी करण्यासारखं आहे.
म्हणून कुठल्याही एका छोट्या गोष्टीवरून किंवा प्रसंगावरून एखाद्या माणसाच्या अखंड जीवनाची व त्याच्या समग्र स्वभावाची परीक्षा करण्याचा प्रयत्न करू नये. अर्थात “फर्स्ट इम्प्रेशन इज लास्ट इम्प्रेशन” हा नियम जेवढ्या जोरकसपणे सांगितला जातो, तेवढा जोरकसपणे तो वास्तविक जीवनात लागू होत नाही. पहिल्या संपर्कात आकर्षक वाटलेले व्यक्तिमत्व पुढच्या आयुष्यात कदाचित तेवढे आकर्षक राहत नाही. किंवा पहिल्या भेटीत तितकंसं आकर्षक न वाटलेले व्यक्तिमत्व नंतर कदाचित जास्त चांगलं प्रतीत होऊ शकतं.
कुठल्याही एका माणसाच्या स्वभावावरून संपूर्ण समाजाचा, प्रभागाचा किंवा अखंड मानवजातीचा स्वभाव व प्रतिक्रिया ठरवण्याचा प्रयत्न करू नये. असं करण्यामुळे आपले स्वतःचे नवीन काही शिकण्याचे, समग्र मानवता समजून घेण्याचे आणि आत्मशोध व आत्मविकासाचे सर्व दरवाजे बंद होऊ शकतात. म्हणून यापुढे “शितावरून भाताची परीक्षा” ही म्हण कोणात्याही माणसाला लागू करण्याअगोदर आपण स्वतःला सावधान करावे हेच बरे.

Leave a comment