आपल्या बौद्धिक संपदेवर व क्षमतेवर, छुपा हल्ला करणारा सर्वांत मोठा शत्रू म्हणजे दिर्घकालीन ताणतणाव, स्वतःवर बारीक लक्ष ठेवूया, त्याला वेळीच ओळखूया व स्वतःचे नियोजन करायला शिकूया.

कौटुंबिक कलह, भावनिक कोंडमारा, विचलित किंवा घाबरलेले मन व छोटेछोटे मानसिक धक्के हे बालकांच्या विकासातील प्रमुख अडथळे आहेत, हे समजून घ्यायला शिकूया.

जेव्हा आपल्यासमोर खूप जास्त पर्याय असतात तेव्हा मनावरील दबावामुळे आपण गोंधळतो आणि निवड करणे टाळतो किंवा बहुसंख्य लोकांची नक्कल करतो, हे समजून घ्यायला शिकूया.

मैत्रीपूर्ण संबंध व प्रेमपूर्ण संबंध तयार होण्यामागील सर्वांत महत्त्वाचा व प्रभावकारी घटक म्हणजे नेहमीचे दिसणे, ओळख होणे व दररोजचे बोलणे चालणे, हे समजून घ्यायला शिकूया.

भावनिक व मानसिक आरोग्य मिळवणे हे आपले वैयक्तिक पातळीवरील ध्येय आहे, समाज, संस्कृती किंवा इतर कोणीही ते आपल्याला देऊ शकत नाही, हे समजून घ्यायला शिकूया.

नकारात्मक भावना आपले वाटोळं करतील या गैरसमजातून त्या दाबणे किंवा दडपणे म्हणजे आपल्या जगण्यातून समाधान वजा करणे होय, हे समजून घ्यायला शिकूया.

आपल्या मनातील नकारात्मक भावनांनाही येण्याचे, राहण्याचे व अनुभवण्याचे तसेच त्यांसोबत जगण्याचे स्वातंत्र्य व मुभा स्वतःला देणे ही मानसिक आरोग्याची प्रमुख पायरी आहे, हे समजून घ्यायला शिकूया.

Listen to your heart, body, mind and soul. Listening to only heart will keep you alive. Listening to the all will make you alive.

भावनिक आरोग्य म्हणजे दुःखी व निराश असतानासुद्धा आपण आनंदी व खुश आहोत असे दाखवणे नव्हे, तर आपण जसे आहोत तसेच असणे, दाखवणे व त्या स्थितीला जाणणे, हे समजून घ्यायला शिकूया.

आपला मेंदू एकावधानी आहे, द्विअवधानी नाही, अष्टावधानी तर नाहीच नाही, म्हणूनच आपण एका वेळी आपल्यासाठी महत्वाच्या अशा एकाच गोष्टीकडे बारकाईने लक्ष द्यायला शिकूया.