मोकळे व मोठ्ठे मन:

मोकळे व मोठ्ठे मन:
ज्या गोष्टी अगोदरपासूनच आपल्या मनात असतात, त्याच गोष्टी किंवा त्याच्याशी समरूप गोष्टी आपण मनावर घेतो. दैनंदिन जीवनातील अनेक गोष्टी, व्यक्ती व प्रसंग यांनी आपल्याला काहीही फरक पडत नाही. याऊलट अशाही अनेक गोष्टी असतात ज्यामुळे आपल्याला फरक पडतो. ज्या गोष्टींनी आपल्याला फरक पडतो त्या गोष्टी आपली कमजोरी असतात, तर ज्यांनी आपल्याला काहीच फरक पडत नाही त्या गोष्टी आपली ताकद व क्षमता बनतात.

अर्थात दैनंदिन जीवनात आपण कोणकोणत्या गोष्टी मनावर घेतो व कोणत्या गोष्टींनी आपल्याला काहीच फरक पडत नाही, याची जर आपण एक यादी तयार केली तर आपल्या मनाचं एक कार्यकारी मूर्त रूप आपल्यासमोर तयार होईल. मनाचं हे रूप आपण आपल्याला हव्या असणाऱ्या चांगल्या व आदर्श मनाच्या रूपासमोर ठेवून, त्यांची तुलना करू शकतो. यातून कोणत्या गोष्टी मनात असाव्यात आणि कोणत्या विकसित कराव्यात व कोणत्या गोष्टींना मनात थारा नसावा व कोणत्या गोष्टींकडे दुर्लक्ष करावे, याचा आपल्याला अंदाज येतो. यातून कोणकोणत्या गोष्टींवर आपण तडकाफडकी निर्णय घ्यावा आणि कधी व कुठे शांतपणे, विचारपूर्वक, चिंतनमनन व कौटुंबिक खलबत करून निर्णय घ्यावा, याचा एक आलेख आपल्यासमोर तयार होईल. कोणकोणत्या गोष्टी अथवा प्रसंग आपल्यासाठी अतिसंवेदनशील, स्फोटक व आणीबाणीच्या असतील व कोणत्या प्रकारचे प्रसंग आपल्याला असंवेदनशील व चेतनाहीन बनवू शकतात, याचाही अंदाज येईल.

कोणकोणत्या गोष्टी आपण वैयक्तिक पातळीवर मनाला लावून घेऊ शकतो व कोणत्या गोष्टी आपण व्यक्तीगत बनवून एखाद्याला दोष देऊ शकतो, याचा ढोबळ मानाने एक अंदाज येईल. दैनंदिन जीवनातील कोणत्या छोट्या छोट्या गोष्टी व प्रसंग आपल्या मनाला रक्तबंबाळ करतील व द्वेष, मत्सर आणि क्रोध या नकारात्मक भावनांना जन्म देतील, याचाही अंदाज करता येईल. मनात असलेल्या या छोट्या छोट्या गोष्टी मनातून वेचून बाहेर काढण्याचे काम लवकरात लवकर सुरू करता येईल. असे केल्याने आपले मन मोकळे व रिकामे होईल. कोणतीही गोष्ट, प्रसंग व व्यक्ती आपल्याला आपल्या मनात आणीबाणी व संकट जाहीर करायला भाग पाडणार नाही. आपण मनमोकळे होत जाऊ व आपल्या मनात ज्या गोष्टींनी आपल्याला काहीच फरक पडत नाही त्यांसाठीसुद्धा जागा तयार होईल. ज्या गोष्टी आपल्याला निरर्थक वाटत होत्या, त्यांमधील संवेदनशील बाजू आपल्या निदर्शनास येईल. अर्थात आपल्या मनाच्या व मनोभूमीच्या सीमा व क्षितिज विस्तारित होईल. आपण मोठ्या मनाचे व्यक्ती म्हणून उदयास येईल.